କ୍ରିୟା ଓ ଧାତୁ — ବିସ୍ତୃତ ନୋଟ୍ସ୍
ସ୍ରୋତ: ସାରସ୍ୱତ ବ୍ୟାବହାରିକ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ — କ୍ରିୟା ଅଧ୍ୟାୟ
୧. କ୍ରିୟା ଓ ଧାତୁ
- କ୍ରିୟା — ଯେଉଁ ଶବ୍ଦଦ୍ୱାରା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ବା ହେବା ବୁଝାଏ। ଯଥା — ପଢ଼ିଲା, ହସୁଛି, ଯିବ।
- ଧାତୁ — କ୍ରିୟାପଦର ମୂଳ ଅଂଶ, ଯାହାକୁ ଆଉ ଭାଙ୍ଗି ହୁଏ ନାହିଁ। ଯଥା — ପଢ଼ିଲା → ପଢ଼୍, ହସୁଛି → ହସ୍।
- ଧାତୁ + ପ୍ରତ୍ୟୟ (କାଳ, ପୁରୁଷ, ବଚନ ସୂଚକ) = କ୍ରିୟାପଦ।
- ଧାତୁ ଉଚ୍ଚାରଣ ହୁଏ ହଲନ୍ତ ଭାବରେ; ଲେଖିବା ସମୟରେ ଧାତୁ ପରେ ‘୍’ ଦିଆଯାଏ (ପଢ଼୍, ଖା, ଯା)।
୨. ଉତ୍ପତ୍ତି ଅନୁସାରେ ଧାତୁର ଚାରି ଶ୍ରେଣୀ
| ଶ୍ରେଣୀ | ଅର୍ଥ | ଉଦାହରଣ |
|---|
| ତତ୍ସମ ଧାତୁ | ସଂସ୍କୃତ ଧାତୁ ଯେପରି ଅଛି ସେପରି ଓଡ଼ିଆରେ ଗୃହୀତ | ଅର୍ଚ୍, ଅର୍ଜ୍, ସେବ୍, ଭାଷ୍ |
| ତଦ୍ଭବ ଧାତୁ | ସଂସ୍କୃତ ଧାତୁର ବିକୃତ/ଅପଭ୍ରଂଶ ରୂପ | କଥ୍ → କହ୍, କ୍ରୀ → କିଣ୍ |
| ଦେଶଜ ଧାତୁ | ସଂସ୍କୃତ ମୂଳ ନଥିବା ସ୍ୱଦେଶୀ ଧାତୁ | ଅଟକ୍, ଆଉଜ୍ |
| ବୈଦେଶିକ ଧାତୁ | ବିଦେଶୀ ଭାଷାରୁ ଆଗତ | ବଦଳ୍, ବିଗଡ଼୍ |
୩. ତତ୍ସମ ଧାତୁ — ତାଲିକା
(ଧାତୁ → କ୍ରିୟା ରୂପ)
| ଧାତୁ | କ୍ରିୟା |
|---|
| ଅର୍ଚ୍ | ପୂଜା କରିବା |
| ଅର୍ଜ୍ | ଅର୍ଜିବା |
| ଅର୍ପ୍ | ଅର୍ପଣ କରିବା |
| ଈର୍ଷ୍ | ଈର୍ଷା କରିବା |
| କଷ୍ | କଷିବା |
| କମ୍ପ୍ | କମ୍ପିବା |
| କୁଟ୍ | କୁଟିବା |
| କୂଜ୍ | ରାବିବା |
| ଖେଲ୍ | ଖେଳିବା |
| ଗଣ୍ | ଗଣିବା |
| ଗର୍ଜ୍ | ଗର୍ଜିବା |
| ଗର୍ବ୍ | ଗର୍ବ କରିବା |
| ଘଟ୍ | ଘଟିବା |
| ଚର୍ | ଚରିବା |
| ଚଲ୍ | ଚଳିବା |
| ଚୁମ୍ବ୍ | ଚୁମ୍ବିବା |
| ଜପ୍ | ଜପିବା |
| ଦହ୍ | ଦହିବା |
| ନମ୍ | ନମିବା |
| ପାଲ୍ | ପାଳିବା |
| ପୂଜ୍ | ପୂଜିବା |
| ଫଲ୍ | ଫଳିବା |
| ବହ୍ | ବହିବା |
| ବର୍ଣ୍ଣ୍ | ବର୍ଣ୍ଣିବା |
| ବାଧ୍ | ବାଧିବା |
| ଭଜ୍ | ଭଜିବା |
| ଭଣ୍ | ଭଣିବା |
| ଭାଷ୍ | କହିବା |
| ଭାସ୍ | ଭାସିବା |
| ମନ୍ଥ୍ | ମନ୍ଥିବା |
| ମିଲ୍ | ମିଶିବା |
| ଯା | ଯିବା |
| ରଚ୍ | ରଚିବା |
| ରଟ୍ | ରଟିବା |
| ରୁଚ୍ | ରୁଚିବା |
| ଲଙ୍ଘ୍ | ଲଙ୍ଘିବା |
| ଲମ୍ବ୍ | ଲମ୍ବିବା |
| ଲୁଣ୍ଠ୍ | ଲୁଟିବା |
| ସହ୍ | ସହିବା |
| ସୂଚ୍ | ସୂଚାଇବା |
| ସେବ୍ | ସେବା କରିବା |
| ହସ୍ | ହସିବା |
| କ୍ଷମ୍ | କ୍ଷମିବା |
୪. ତଦ୍ଭବ ଧାତୁ — ତାଲିକା
| ସଂସ୍କୃତ ଧାତୁ | ତଦ୍ଭବ ଧାତୁ | କ୍ରିୟା |
|---|
| କଥ୍ | କହ୍ | କହିବା |
| କ୍ରୀ | କିଣ୍ | କିଣିବା |
| କୂର୍ଦ୍ | କୁଦ୍ | କୁଦିବା |
| ଖାଦ୍ | ଖା | ଖାଇବା |
| ଜ୍ୱଲ୍ | ଜଳ୍ | ଜଳିବା |
| ଜ୍ଞା | ଜାଣ୍ | ଜାଣିବା |
| ଗୈ | ଗା | ଗାଇବା |
| ଦା | ଦେ | ଦେବା |
| ଧାବ୍ | ଧାଁ | ଧାଇଁବା |
| ପଠ୍ | ପଢ଼୍ | ପଢ଼ିବା |
| ନୃତ୍ | ନାଚ୍ | ନାଚିବା |
| ପ୍ରଚ୍ଛ୍ | ପୁଛ୍ | ପୁଚ୍ଛିବା |
| ବୁଧ୍ | ବୁଝ୍ | ବୁଝିବା |
| ବିଧ୍ | ବିନ୍ଧ୍ | ବିନ୍ଧିବା |
| ମୃଜ୍ | ମାଜ୍ | ମାଜିବା |
| ମଥ୍ | ମନ୍ଥ୍ | ମନ୍ଥିବା |
| ରବ୍ | ରାବ୍ | ରାବିବା |
| ଶ୍ରୁ | ଶୁଣ୍ | ଶୁଣିବା |
| ହନ୍ | ହାଣ୍ | ହାଣିବା |
| ରକ୍ଷ୍ | ରଖ୍ | ରଖିବା |
| ଦୁହ୍ | ଦୁହଁ | ଦୁହିଁବା |
| ଘର୍ଷ୍ | ଘଷ୍ | ଘଷିବା |
| କୃ | କର୍ | କରିବା |
| କ୍ରନ୍ଦ୍ | କାନ୍ଦ୍ | କାନ୍ଦିବା |
| କୃତ୍ | କାଟ୍ | କାଟିବା |
| ଜି | ଜିଣ୍ | ଜିଣିବା |
| ଜୀବ୍ | ଜୀ | ଜୀଇବା |
| ଗଠ୍ | ଗଢ଼୍ | ଗଢ଼ିବା |
| ସ୍ଥା | ଥା | ଥିବା |
| ଧୃ | ଧର୍ | ଧରିବା |
| ନୀ | ନେ | ନେବା |
| ପତ୍ | ପଡ଼୍ | ପଡ଼ିବା |
| ପା | ପି | ପିଇବା |
| ସ୍ଫୁଟ୍ | ଫୁଟ୍ | ଫୁଟିବା |
| ବନ୍ଧ୍ | ବାନ୍ଧ୍ | ବାନ୍ଧିବା |
| ବୃଧ୍ | ବଢ଼୍ | ବଢ଼ିବା |
| ମନ୍ | ମଣ୍ | ମଣିବା |
| ମୃ | ମର୍ | ମରିବା |
| ଲିମ୍ପ୍ | ଲିପ୍ | ଲିପିବା |
| ଶିକ୍ଷ୍ | ଶିଖ୍ | ଶିଖିବା |
| ଶୁଧ୍ | ଶୁଝ୍ | ଶୁଝିବା |
| ଭୂ | ହୋ | ହେବା |
| ଦୃଶ୍ | ଦେଖ୍ | ଦେଖିବା |
| ଗ୍ରଥ୍ | ଗୁନ୍ଥ୍ | ଗୁନ୍ଥିବା |
| ଚର୍ବ୍ | ଚୋବା | ଚୋବାଇବା |
| ଜାଗୃ | ଜାଗ୍ | ଜାଗିବା |
| ଯୁଜ୍ | ଯୋଡ଼୍ | ଯୋଡ଼ିବା |
| ଭୁଜ୍ | ଭୁଞ୍ଜ୍ | ଭୁଞ୍ଜିବା |
| ଲଗ୍ | ଲାଗ୍ | ଲାଗିବା |
| ପଚ୍ | ପାଚ୍ | ପାଚିବା |
| ଶୁଭ୍ | ଶୋଭ୍ | ଶୋଭାପାଇବା |
| ସ୍ଖଲ୍ | ଖସ୍ | ଖସିବା |
| ଲିଖ୍ | ଲେଖ୍ | ଲେଖିବା |
| ରଧ୍ | ରାନ୍ଧ୍ | ରାନ୍ଧିବା |
| ବୃଷ୍ | ବର୍ଷ୍ | ବର୍ଷିବା |
| ଯୁଧ୍ | ଯୁଝ୍ | ଯୁଝିବା |
୫. ଦେଶଜ ଧାତୁ — ତାଲିକା
ଅଟକ୍ · ଆଉଜ୍ · ଆଉଟ୍ · ଆକଟ୍ · ଆଗୁଳ୍ · ଉଝାଳ୍ · ଉହୁଙ୍କ୍ · କଚାଡ଼୍ · କାମୁଡ଼୍ · ଖରକ୍ · ଖରଡ଼୍ · ଖିଙ୍ଗାର୍ · ଖୁଣ୍ଟ୍ · ଖୁମ୍ପ୍ · ଗୁଞ୍ଜ୍ · ଘାଣ୍ଟ୍ · ଘୋଷାର୍ · ଚକଟ୍ · ଚଢ଼୍ · ଚମକ୍ · ଚାଟ୍ · ଛାଙ୍କ୍ · ଛାଡ଼୍ · ଛାଣ୍ · ଛିଙ୍କ୍ · ଟେକ୍ · ଠେଲ୍ · ଡାକ୍ · ଡୁବ୍ · ଢଳ୍ · ଢୋକ୍ · ପହଁର୍ · ପେଲ୍ · ପୋଡ଼୍ · ବାଛ୍ · ବାଳ୍ · ବାଟ୍ · ବାଢ଼୍ · ବାହୁଡ଼୍ · ବୁଡ଼୍ · ବୁଲ୍ · ବୋଲ୍ · ଭିଡ଼୍ · ଭୁଲ୍ · ଭେଟ୍ · ମାଗ୍ · ମେଣ୍ଟ୍ · ହଗ୍ · ହାଙ୍କ୍ · ହାପୁଡ଼୍ · ହାବୁଡ଼୍
୬. ବୈଦେଶିକ ଧାତୁ
ବଦଳ୍ · ବିଗଡ଼୍
୭. ପ୍ରାୟୋଜକ (ପ୍ରେରଣାର୍ଥକ) ଧାତୁ
- ମୂଳ ଧାତୁରେ ‘ଆ’ ଯୋଗ କରି ଅନ୍ୟକୁ କରାଇବା ବୁଝାଇଲେ ପ୍ରାୟୋଜକ ଧାତୁ ହୁଏ।
- ପ୍ରାୟୋଜକ ଧାତୁରୁ ଗଠିତ କ୍ରିୟା = ପ୍ରେରଣାର୍ଥକ କ୍ରିୟା। ଯଥା — ଖା → ଖୁଆ, ପଢ଼ → ପଢ଼ା।
| ମୂଳ ଧାତୁ | ପ୍ରାୟୋଜକ ଧାତୁ | ପ୍ରେରଣାର୍ଥକ କ୍ରିୟା |
|---|
| ଆଣ୍ | ଅଣା | ଅଣାଇବା |
| ଉଡ଼୍ | ଉଡ଼ା | ଉଡ଼ାଇବା |
| କହ୍ | କୁହା | କୁହାଇବା |
| ଖା | ଖୁଆ | ଖୁଆଇବା |
| ଗଢ଼୍ | ଗଢ଼ା | ଗଢ଼ାଇବା |
| ଚଢ଼୍ | ଚଢ଼ା | ଚଢ଼ାଇବା |
| ଚଲ୍ | ଚଳା | ଚଳାଇବା |
| ଡର୍ | ଡରା | ଡରେଇବା |
| ଥୋ | ଥୁଆ | ଥୁଆଇବା |
| ଦେ | ଦିଆ | ଦିଆଇବା |
| ଧର୍ | ଧରା | ଧରାଇବା |
| ନାଚ୍ | ନଚା | ନଚାଇବା |
| ପଡ୍ | ପକା | ପକାଇବା |
| ପି | ପିଆ | ପିଆଇବା |
| ପୋତ୍ | ପୋତା | ପୋତାଇବା |
| ବଢ଼୍ | ବଢ଼ା | ବଢ଼ାଇବା |
| ବସ୍ | ବସା | ବସାଇବା |
| ବାଜ୍ | ବଜା | ବଜାଇବା |
| ମର୍ | ମରା | ମରାଇବା |
| ରହ୍ | ରୁହା | ରୁହାଇବା |
| ଲେଖ୍ | ଲେଖା | ଲେଖାଇବା |
| ଶୋ | ଶୁଆ | ଶୁଆଇବା |
| ହାର୍ | ହରା | ହରାଇବା |
| ଉଠ୍ | ଉଠା | ଉଠାଇବା |
| କର୍ | କରା | କରାଇବା |
| କାନ୍ଦ୍ | କନ୍ଦା | କନ୍ଦାଇବା |
| ଖେଲ୍ | ଖେଳା | ଖେଳାଇବା |
| ଗିଳ୍ | ଗିଳା | ଗିଳାଇବା |
| ଚର୍ | ଚରା | ଚରାଇବା |
| ଛାପ୍ | ଛପା | ଛପେଇବା |
| ଜଳ୍ | ଜଳା | ଜଳେଇବା |
| ତରକ୍ | ତରକା | ତରକେଇବା |
| ଦଉଡ଼୍ | ଦଉଡ଼ା | ଦଉଡ଼ାଇବା |
| ଦେଖ୍ | ଦେଖା | ଦେଖାଇବା |
| ଧୋ | ଧୁଆ | ଧୁଆଇବା |
| ନେ | ନିଆ | ନିଆଇବା |
| ପୋଡ଼୍ | ପୋଡ଼ା | ପୋଡ଼ାଇବା |
| ଫଳ୍ | ଫଳା | ଫଳାଇବା |
| ବନ୍ଦ୍ | ବନ୍ଦା | ବନ୍ଦାଇବା |
| ବହ୍ | ବୁହା | ବୁହାଇବା |
| ବୁଲ୍ | ବୁଲା | ବୁଲାଇବା |
| ରଖ୍ | ରଖା | ରଖାଇବା |
| ଲାଗ୍ | ଲଗା | ଲଗାଇବା |
| ଶୁଣ୍ | ଶୁଣା | ଶୁଣାଇବା |
| ହସ୍ | ହସା | ହସାଇବା |
୮. ନାମଧାତୁ
- ବିଶେଷ୍ୟ ବା ବିଶେଷଣ ଶବ୍ଦରେ କ୍ରିୟା ପ୍ରତ୍ୟୟ ଯୋଗରେ ଗଠିତ ଧାତୁ = ନାମଧାତୁ; ତାହାରୁ ଗଠିତ କ୍ରିୟା = ନାମଧାତୁ କ୍ରିୟା।
- ବିଶେଷ୍ୟରୁ ନାମଧାତୁ: ଅଙ୍କୁର → ଅଙ୍କୁରିବା। ବିଶେଷଣରୁ ନାମଧାତୁ: ଅଟକ → ଅଟକିବା।
ବିଶେଷ୍ୟରୁ ଗଠିତ
| ବିଶେଷ୍ୟ | ନାମଧାତୁ କ୍ରିୟା |
|---|
| ଅଙ୍କୁର | ଅଙ୍କୁରିବା |
| ଆଗ | ଆଗେଇବା |
| ଆଦେଶ | ଆଦେଶିବା |
| ଉତର | ଉତରିବା |
| ଓସାର | ଓସାରିବା |
| ଓହଳ | ଓହଳିବା |
| କାଖ | କାଖେଇବା |
| କାନ | କାନେଇବା |
| କୁଞ୍ଚ | କୁଞ୍ଚିବା |
| କୋଳ | କୋଳେଇବା |
| ଖତ | ଖତେଇବା |
| ଗଜା | ଗଜେଇବା |
| ଗାର | ଗାରେଇବା |
| ଘେର | ଘେରିବା |
| ଅଣ୍ଡା | ଅଣ୍ଡେଇବା |
| ଆଖି | ଆଖେଇବା |
| ଆଦର | ଆଦରିବା |
| ଉଗାଳ | ଉଗାଳିବା |
| ଓହର | ଓହରିବା |
| କାତ | କାତେଇବା |
| କାନ୍ଧ | କାନ୍ଧେଇବା |
| ଖାଲ | ଖାଲେଇବା |
| ଗଦା | ଗଦେଇବା |
| ଘୋଡ଼ା | ଘୋଡ଼େଇବା |
| ଚମକ | ଚମକିବା |
| ଚୂନା | ଚୂନେଇବା |
| ଛକ | ଛକିବା |
| ଛାଟ | ଛାଟିବା |
| ଛେରା | ଛେରିବା |
| ଝଟକ | ଝଟକିବା |
| ଝାଳ | ଝାଳିବା |
| ଠକ | ଠକିବା |
| ଡାକ | ଡାକିବା |
| ଡେରି | ଡେରିବା |
| ତାଡ଼ | ତାଡ଼ିବା |
| ଦାଗ | ଦାଗିବା |
| ଧାର | ଧାରିବା |
| ନାକ | ନାକେଇବା |
| ନିଶ୍ୱାସ | ନିଶ୍ୱସିବା |
| ଚଡ଼କ | ଚଡ଼କିବା |
| ଚୁଗୁଲି | ଚୁଗୁଲେଇବା |
| ଚେର | ଚେରେଇବା |
| ଛନ୍ଦ | ଛନ୍ଦିବା |
| ଛାଲ | ଛାଲିବା |
| ଛୁଟି | ଛୁଟିବା |
| ଜପ | ଜପିବା |
| ଜୋତ | ଜୋତିବା |
| ଝଲକ | ଝଲକିବା |
| ଟାଙ୍ଗି | ଟାଙ୍ଗିବା |
| ଠାର | ଠାରିବା |
| ଡର | ଡରିବା |
| ଢୋକ | ଢୋକିବା |
| ତାତି | ତାତିବା |
| ତେଲ | ତେଲେଇବା |
| ଦଣ୍ଡ | ଦଣ୍ଡିବା |
| ଦାନ୍ତ | ଦାନ୍ତେଇବା |
| ଧମକ | ଧମକେଇବା |
| ନଖ | ନଖେଇବା |
| ନାଲ | ନାଲେଇବା |
| ପଲ୍ଲବ | ପଲ୍ଲବିବା |
| ପାଖ | ପାଖେଇବା |
| ପାଣି | ପାଣେଇବା |
| ପିଠି | ପିଠେଇବା |
| ପ୍ରଭାତ | ପ୍ରଭାତିବା |
| ଫେଣ | ଫେଣିବା |
| ବାଟ | ବାଟେଇବା |
| ଭଉଁର | ଭଉଁରିବା |
| ଭୋକ | ଭୋକେଇବା |
| ମଦ | ମଦେଇବା |
| ମୁକୁଳ | ମୁକୁଳିବା |
| ମୁଣ୍ଡ | ମୁଣ୍ଡେଇବା |
| ରାଗ | ରଗେଇବା |
| ଲାଜ | ଲାଜେଇବା |
| ଶାପ | ଶାପିବା |
| ଶୋଷ | ଶୋଷେଇବା |
| ସମ୍ଭାଳ | ସମ୍ଭାଳିବା |
| ସେକ | ସେକିବା |
| ପାଟି | ପାଟେଇବା |
| ପେଟ | ପେଟେଇବା |
| ଫାନ୍ଦ | ଫାନ୍ଦିବା |
| ବାଡ଼ି | ବାଡ଼େଇବା |
| ବେତ | ବେତେଇବା |
| ଭାଙ୍ଗ | ଭାଙ୍ଗିବା |
| ମନ | ମନେଇବା |
| ମାଟି | ମାଟେଇବା |
| ଲେଉଟ | ଲେଉଟିବା |
| ଶାଣ | ଶାଣିବା |
| ହାତ | ହାତେଇବା |
ବିଶେଷଣରୁ ଗଠିତ
| ବିଶେଷଣ | ନାମଧାତୁ କ୍ରିୟା |
|---|
| ଅଟକ | ଅଟକିବା |
| ଆଣ୍ଟ | ଆଣ୍ଟିବା |
| ଉକୁଟା | ଉକୁଟେଇବା |
| ଉଡ଼ା | ଉଡ଼ିବା |
| ଉଷୁମ | ଉଷୁମେଇବା |
| କେମ୍ପା | କେମ୍ପେଇବା |
| ଖସଡ଼ା | ଖସଡ଼ିବା |
| ଗେହ୍ଲା | ଗେହ୍ଲେଇବା |
| ଘାବରା | ଘାବରିବା |
| ଚିକ୍କଣ | ଚିକ୍କଣେଇବା |
| ଛୋଟ | ଛୋଟେଇବା |
| ଜାକ | ଜାକିବା |
| ଟାଣ | ଟାଣିବା |
| ଡହରା | ଡହରେଇବା |
| ଡିଲା | ଡିଲେଇବା |
| ତିଖ | ତିଖେଇବା |
| ତେଡ଼ା | ତେଡ଼ିବା |
| ଥେଣ୍ଟା | ଥେଣ୍ଟିବା |
| ଦୋଅଡ଼ | ଦୋଅଡ଼ିବା |
| ଧୂମା | ଧୂମେଇବା |
| ଇଡ଼ା | ଇଡ଼ିବା |
| ଉଗୁଜା | ଉଗୁଜେଇବା |
| ଉଞ୍ଚ | ଉଞ୍ଚାଇବା |
| ଉଭା | ଉଭେଇବା |
| କଅଁଳ | କଅଁଳିବା |
| ଖନା | ଖନେଇବା |
| ଗୋଟା | ଗୋଟେଇବା |
| ଚଖା | ଚାଖିବା |
| ଚିହ୍ନ | ଚିହ୍ନିବା |
| ଛାପା | ଛପାଇବା |
| ଜାଳ | ଜାଳିବା |
| ଜିତା | ଜିତିବା |
| ଝିଙ୍କା | ଝିଙ୍କିବା |
| ଢିପ | ଢିପେଇବା |
| ତରଳ | ତରଳିବା |
| ତୁଳ | ତୁଲେଇବା |
| ଥକା | ଥକିବା |
| ଦମକ | ଦମକିବା |
| ଧଳା | ଧଉଳେଇବା |
| ଧୂଆ | ଧୋଇବା |
| ନରମ | ନରମିବା |
| ନୀରବ | ନୀରବିବା |
| ପଙ୍ଗୁ | ପେଙ୍ଗେଇବା |
| ପାତଳ | ପାତଳେଇବା |
| ଫୁଟା | ଫୁଟିବା |
| ଭିଜା | ଭିଜାଇବା |
| ମୋଟା | ମୋଟେଇବା |
| ଲମ୍ବ | ଲମ୍ବେଇବା |
| ଶୀତଳ | ଶୀତଳାଇବା |
| ସଫା | ସଫେଇବା |
| ସାଉଁଳିଆ | ସାଉଁଳିବା |
| ସୋଡ଼କା | ସୋଡ଼କେଇବା |
| ହରବର | ହରବରେଇବା |
| ହୁଗୁଳା | ହୁଗୁଳେଇବା |
| ନିବୁଜ | ନିବୁଜିବା |
| ପାକଳ | ପାକଳେଇବା |
| ଫଟା | ଫଟେଇବା |
| ଫାଙ୍କ | ଫାଙ୍କିବା |
| ଫୁଲା | ଫୁଲିବା |
| ମେଲା | ମେଲାଇବା |
| ରୁଣ୍ଡ | ରୁଣ୍ଡେଇବା |
| ଶୀତ | ଶୀତେଇବା |
| ଶୁଖା | ଶୁଖିବା |
| ସଜାଡ଼ | ସଜାଡ଼ିବା |
| ସଳଖ | ସଳଖିବା |
| ସାଉଁଳା | ସାଉଁଳେଇବା |
| ହତାଶ | ହତାଶିବା |
| ହଜା | ହଜେଇବା |
| ଆପଣ | ଆପଣେଇବା |
⚡ ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍ସ୍ / ଭ୍ରମ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ
- ତତ୍ସମ ଧାତୁ ପ୍ରାୟତଃ ସଂସ୍କୃତ ପରି ଦେଖାଯାଏ (ଅର୍ଚ୍, ଭାଷ୍); ତଦ୍ଭବ ଧାତୁ ସରଳ ହୋଇଯାଇଥାଏ (କହ୍, କିଣ୍)।
- ସଂସ୍କୃତ ଧାତୁ ଦିଆଯାଇ ତଦ୍ଭବ ପଚାରିଲେ ଉପରୋକ୍ତ ଜୋଡ଼ି ମନେ ରଖ — କଥ୍→କହ୍, କ୍ରୀ→କିଣ୍।
- ‘ଆ’ ଯୋଗ ହେଲେ ପ୍ରେରଣାର୍ଥକ ହୁଏ — ‘କରାଇବା’ ଅର୍ଥ ଥିଲେ ଏହା ଚିହ୍ନଟ କର।
- ବିଦେଶୀ ଧାତୁ ମାତ୍ର ଦୁଇଟି ମନେ ରଖ: ବଦଳ୍, ବିଗଡ଼୍।