ବାକ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର — ବିସ୍ତୃତ ନୋଟ୍ସ୍
ସ୍ରୋତ: ସାରସ୍ୱତ ବ୍ୟାବହାରିକ ଓଡ଼ିଆ ବ୍ୟାକରଣ — ବାକ୍ୟର ରୂପାନ୍ତର।
- ଅର୍ଥ ଅପରିବର୍ତ୍ତିତ ରଖି ଏକ ବାକ୍ୟକୁ ଅନ୍ୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ କରିବା = ବାକ୍ୟ ରୂପାନ୍ତର।
- ଭାବସୂଚକ ରୂପାନ୍ତର: ବିଧିବାଚକ ↔ ପ୍ରଶ୍ନବାଚକ ↔ ବିସ୍ମୟସୂଚକ ↔ ନାସ୍ତିବାଚକ।
- ଗଠନସୂଚକ ରୂପାନ୍ତର: ସରଳ ↔ ଯୌଗିକ ↔ ଜଟିଳ।
ଭାବସୂଚକ ରୂପାନ୍ତର
| ବିଧି | ପ୍ରଶ୍ନ | ବିସ୍ମୟ | ନାସ୍ତି |
|---|
| ଏ ଛବିଟି ଅତି ସୁନ୍ଦର ହୋଇଛି। | ଏ ଛବି ପରି ସୁନ୍ଦର ଛବି କାହିଁ? | ଏ ଛବିଟି କି ସୁନ୍ଦର! | ଏ ଛବି ପରି ସୁନ୍ଦର ଛବି କାହିଁ ନାହିଁ। |
| ଏ ବର୍ଷର ଖରା ଅସହ୍ୟ। | ଏ ବର୍ଷର ଖରା କିଏ ସହିବ? | ଓଃ ଏ ବର୍ଷ କି ଖରା! | ଏ ବର୍ଷର ଖରା ସହି ହେଉ ନାହିଁ। |
| ଅହିଂସା ପରମ ଧର୍ମ। | ଅହିଂସାରୁ ବଳି ଧର୍ମ କାହିଁ? | ଅହିଂସା କି ମହାନ ଧର୍ମ! | ଅହିଂସା ପରି ଧର୍ମ ନାହିଁ। |
| ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ଖୁବ୍ ଉଜ୍ୱଳ। | ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ କ’ଣ କମ୍ ଉଜ୍ୱଳ? | ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ କି ଉଜ୍ୱଳ! | ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ କମ୍ ଉଜ୍ୱଳ ନୁହେଁ। |
ଗଠନସୂଚକ ରୂପାନ୍ତର
| ସରଳ | ଯୌଗିକ | ଜଟିଳ |
|---|
| ସୁରେଶ ସତ କହିବାକୁ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଲା। | ସୁରେଶ ସତ କହିଲା ଏବଂ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଲା। | ସୁରେଶ ଯେତେବେଳେ ସତ କହିଲା, ସେତେବେଳେ ପ୍ରଶଂସା ପାଇଲା। |
| ସଂଧ୍ୟାହେଲେ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜନିଜ ବସାକୁ ଫେରିଲେ। | ସଂଧ୍ୟା ହେଲା ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜନିଜ ବସାକୁ ଫେରିଲେ। | ଯେତେବେଳେ ସଂଧ୍ୟା ହେଲା, ସେତେବେଳେ ପକ୍ଷୀମାନେ ନିଜନିଜ ବସାକୁ ଫେରିଲେ। |
| ଲୋକେଶ ପୀଡ଼ିତ ହେତୁ ସ୍କୁଲକୁ ଗଲା ନାହିଁ। | ଲୋକେଶ ପୀଡ଼ିତ; ତେଣୁ ସ୍କୁଲକୁ ଗଲା ନାହିଁ। | ଲୋକେଶ ପୀଡ଼ିତ ଥିବାରୁ ସ୍କୁଲକୁ ଗଲା ନାହିଁ। |
| ସୌମେନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟ କହିଲେ ହେଁ ଅପ୍ରିୟ ସତ୍ୟ କହେ ନାହିଁ। | ସୌମେନ୍ଦ୍ର ସତ୍ୟ କହେ; ମାତ୍ର ଅପ୍ରିୟ ସତ୍ୟ କହେ ନାହିଁ। | ସୌମେନ୍ଦ୍ର ଯଦିଓ ସତ୍ୟ କହେ, ତଥାପି ଅପ୍ରିୟ ସତ୍ୟ କହେ ନାହିଁ। |
| ସୁଦାମା ଦରିଦ୍ର ହେଲେ ହେଁ ବନ୍ଧୁବତ୍ସଳ ଥିଲେ। | ସୁଦାମା ଦରିଦ୍ର; କିନ୍ତୁ ବନ୍ଧୁବତ୍ସଳ ଥିଲେ। | ସୁଦାମା ଯଦିଓ ଦରିଦ୍ର, ତଥାପି ବନ୍ଧୁବତ୍ସଳ ଥିଲେ। |
| ବାକ୍ୟ | ଲକ୍ଷଣ | ସୂଚକ ଶବ୍ଦ |
|---|
| ସରଳ | ଗୋଟିଏ ସମାପିକା କ୍ରିୟା | ଅସମାପିକା କ୍ରିୟା/ପଦସମଷ୍ଟି |
| ଯୌଗିକ | ଏକାଧିକ ସ୍ୱାଧୀନ ବାକ୍ୟ | ଏବଂ, ମାତ୍ର, କିନ୍ତୁ, ତେଣୁ |
| ଜଟିଳ | ପ୍ରଧାନ + ଆଶ୍ରିତ ଉପବାକ୍ୟ | ଯେତେବେଳେ-ସେତେବେଳେ, ଯଦି-ତେବେ, ଯଦିଓ-ତଥାପି, ଯେଉଁ-ସେ |
⚡ ପରୀକ୍ଷା ଟିପ୍ସ୍ / ଭ୍ରମ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ
- ପ୍ରଶ୍ନବାଚକକୁ ନାସ୍ତିବାଚକ କଲେ ‘କିଏ ନାହିଁ’ ଢଙ୍ଗରେ ନିଶ୍ଚୟତା ଆସେ।
- ବିସ୍ମୟସୂଚକରେ ‘କି’, ‘ଓଃ’, ‘ଆହା’ ଓ ଶେଷରେ (!)।